Aretha Franklin, de Primus inter pares, overleden.

aretha-franklin-banner1.jpg

In het najaar van 1967 kwam er op STAX-label het album “King & Queen” uit, verwijzend naar Otis Redding en Carla Thomas.  Hiermee  dacht STAX de leemte op het Soul-slagveld op te vullen. Maar ze hadden niet gerekend op Aretha Franklin, toen nog net de Gospel -stal ontvlucht, en gestrikt door Columbia Records.

Deze excercitie bleek niet succesvol, nadat enkele  Jazz-releases  geheel flopten. De enige single-release dat airplay in Suriname, Guyana en Jamaica vond,  was  “Until you were gone”, eerder gezongen door Garnett Mimms & The Enchanters (1966). De slimme jongens onder  het opkomende Atlantic, die zich in de jaren vijftig hadden toegelegd op de Rhythm & Blues van de Drifters, Clovers, en Ruth Brown, zagen hun kans schoon, en overhaalden Aretha de overstap naar Atlantic te maken. De commerciële producer Jerry Wrexler zag brood in de samenwerking met Aretha . Dit leverde formidabele  Grammy’s op:  “ , Baby I love You, I never loved the man,  You make me feel like (A naturel woman), Dr Feelgood, I say a little prayer, en Respect”.

Gospel

Aretha begon haar zangcarriëre in de New Baptist Church in Detroit, Michigan, waar Pa Clarence, LaVaughn  Franklin een zeer verdienstelijk predikant en burgerrechten activist was. In die periode ontmoette ze de Gospel -groep Soul Stirres , waar Sam Cooke de gangmaker werd, na het vertrek van leadzanger R.B. Harris.  Ook Johnnie Taylor,  Lou Rawls, de jongelingen Billy Preston en Bobby Womack behoorden tot het selecte Young Talent gezelschap.

Pa C.L. Franklin had ondertussen de basis gelegd voor de sterke vocalen , die Aretha elke zondag in church etaleerde. Zo werd de notebending door Pa Franklin nauwlettend in de gaten gehouden. Dat betekende de Gospel-Soul met emotie brengen , maar dan met een glad gestreken gezicht. Over het glad gespreken gezicht kon vrouwen- veroveraar Wilson Pickett meepraten. Aretha zat achter de piano voorbereidend op een TV-optreden, en zag Pickett  plotseling voor haar staan.

Deze maakte de opmerking: “Aretha I see that you’re pregnant”.

Aretha kritisch, en streng religieus als ze was: “The baby it not yours”.   

Pickett: “Aretha the baby will coming soon”.

Aretha: “ I tell you once again,  put it out of your head, the baby is not yours!”.

 

Covers

Rond 1970 bracht Aretha de wereldhit van Simon & Garfunkel , “Bridge over troubled water” uit.

Op geheel eigentijdse wijze  kleurde ze dit nummer met een Gospel -touch , zoals dat haar handelsmerk werd. De intro  fenomenaal geladen op de steinway, waarna de achtergrond vocalisten het vraag- en antwoord spel accentueerden. Eerder bracht ze Dionne Warwick in verlegenheid met een andere cover: “I say a liltte prayer”, een jazzy swing, waar Warwick’s uitvoering bleekjes bij afstak.  Aretha’s  carriëre bereikte haar hoogtepunt met optredens in de Fillmore West, met Ray Charles,  en King Curtis (1971).

 

Aansluiting

De succes jaren waren voorbij en Aretha zocht naar samenwerkingsverbanden met opkomende artiesten als George Michael, George Benson, Elton John, Mariah Carey. Ze haalde de Billboard Hot 100, en de Top 40 met: “I knew you were waiting (for me), Love hurt all the way, Chains of fools”.

Zelfs zanger-componist en producer Kenneth “Babyface” Edmonds wees Aretha in de jaren tachtig de weg naar succes door de CD-single “Willing to forgive”  te produceren. Daaropvolgende albums haalden de status van de jaren zestig/zeventig niet meer. Echter in 2014 baarde Franklin opzien door in 2014 het album “Sings the Great Diva Classics”uit brengen. De Queen of Soul presenteerde haar interpretaties van een aantal inmiddels klassieke songs, waarmee andere giganten wereldhits scoorden. Daar onder recente hits van Adele’s ”Rolling in the deep” en Alicia Keys “No one”. Opvallend was “At Last”, populair geworden in de jaren zestig door Etta James, een van de weinige vrouwelijke vocalisten die Franklin stevig van repliek kon dienen , en dat ook deed met de monsterhit

”I’d rather go blind” (1968).

En toch was Aretha Franklin onder haar overige  vrouwelijke collega ’s als: Betty Wright, Bettye Swann, Denise Lasalle, Millie Jackson, Shirley Brown, Gladys Knight de “de Primus inter pares”, de eerste onder haar gelijken. De Queen of Soul  laat een legacy achter waar liefhebbers, muziek- studenten  levenslang uit kunnen putten.  Haar laatste kroonjuweel  is het album  “A Brand new Me”, die bewerkingen omvat van de jaren zestig hits.  

Aretha Franklin is overleden aan de gevolgen van kanker op 76-jarige leeftijd.

The Queen of Soul is dead, but her music is still alive.

AF-a-brand-new-me.jpg

af-afro.jpg

AF-pappa-sister.jpg

Discografie/Oeuvre

 

 

Jaar release

Titel

Label

format

1956

The Gospel Soul of Aretha Franklin

Checker

Vinyl

1962

The Electrifying Aretha Franklin

Wax Time

Vinyl

1963

Laughing on the Outside

Columbia

Vinyl

1964

Runnin' Out Of Fools

Columbia

Vinyl

1964

Unforgettable. A Tribute to Dinah Washington (1995 Reissued)

Columbia

Vinyl

1965

Yeah!!! (In Person With Her Quartet)

Columbia

Vinyl

1966

Soul Sister

Columbia

CD/Vinyl

1967

Aretha Arrives

Atlantic/Mono

CD/Vinyl

1967

I Never Loved A Man The Way I Love You

Atlantic

CD/Vinyl

1967

Take it Like You Give It

Columbia

Vinyl

1968

Aretha In Paris

Atlantic

CD/Vinyl

1968

Aretha Now (1995 Reissue)

Atlantic (180 gr)

CD/Vinyl

1968

Lady Soul (1995 Reissue)

Atlantic

CD/Vinyl

1968

The Best of Aretha Franklin

Atlantic

 

1968

The legendary Concertgebouw Concert Amsterdam

Red Bullit

DVD

1969

Aretha's Gold

Atlantic

CD/Vinyl

1969

Soft & Beautiful

Columbia

Vinyl

1969

Soul '69

Atlantic

CD/Vinyl

1970

Spirit in the dark

Atlantic

Vinyl

1970

This Girl’s is in love with you

Atlantic

Vinyl

1971

Live at Fillmore West

Atlantic

CD/Vinyl

1972

Young, gifted & Black

Atlantic

Vinyl

1973

Hey now hey

Atlantic

Vinyl

1974

Let me in your life

Atlantic

Vinyl

1974

With everything i feel in me

Atlantic

Vinyl

1975

You

Atlantic

Vinyl

1976

Sparkle

Atlantic

Vinyl

1977

Sweet Passion

Atlantic

Vinyl

1978

Almighty fire

Atlantic

Vinyl

1979

La Diva

Atlantic

Vinyl

1980

Aretha

Arista

Vinyl

1981

Love hurt all the way

Atlantic

Vinyl

1982

Jump to it

Arista

Vinyl

1983

Get it right

Arista

Vinyl

1985

Who’s zoomin who?

Arista

Vinyl

1986

Aretha

Arista

Vinyl

1989

Through the storm

Arista

Vinyl

1991

What you see is what you sweat

Arista

Vinyl

1994

Willing to forgive

Arista

CD-single

1998

A rose is still a rose

Arista

CD/Vinyl

2003

So damn happy

Arista

CD/Vinyl

2008

This Christmas Aretha

DMI records

CD

2011

Aretha: A woman falling out of love

Aretha’s records

CD

2014

Aretha Franklin sings the great diva classics

RCA

CD

2017

A brand new me

Atlantic/Rhino

CD